Case study ที่เป็น “built project / museum / festival” ที่มีการทำ SROI จริง

🙌 หลายประเทศ โดยเฉพาะในยุโรปและออสเตรเลีย มีการนำ Social Return on Investment (SROI) มาใช้ในการประเมินโครงการด้านศิลปะ วัฒนธรรม พิพิธภัณฑ์ และงานเทศกาล เพราะโครงการเหล่านี้มักสร้าง “คุณค่าเชิงสังคม” ที่มากกว่ารายได้ทางเศรษฐกิจเพียงอย่างเดียว

นี่คือตัวอย่าง case study ที่เป็น “built project / museum / festival” ที่มีการทำ SROI จริง:

—

🎭 เทศกาลและกิจกรรมศิลปะ

1. Edinburgh Festivals (สกอตแลนด์)

มีการประเมิน SROI เพื่อตรวจสอบ “คุณค่าต่อสังคมและชุมชน” ไม่ใช่แค่รายได้จากนักท่องเที่ยว

พบว่าเทศกาลสร้าง Social Value ในแง่การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ การมีส่วนร่วมของชุมชน และภาพลักษณ์เมือง

รายงานโดย Social Value UK เคยนำเสนอตัวอย่างนี้บ่อยๆ

2. Hull UK City of Culture 2017 (อังกฤษ)

ใช้การวัด SROI และ broader impact assessment

ผลคือการลงทุน £1 สร้างมูลค่าทางสังคมหลายเท่าผ่านการฟื้นฟูเมือง การเพิ่ม engagement ของคนรุ่นใหม่ และการสร้างงานด้าน creative economy

—

🏛️ พิพิธภัณฑ์และมรดกทางวัฒนธรรม

3. Tate Modern Museum (ลอนดอน, อังกฤษ)

การขยายพื้นที่พิพิธภัณฑ์ (Switch House) มีการประเมินคุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคม

พบว่าผลกระทบไม่ใช่แค่ผู้ชมเพิ่ม แต่ยังรวมถึงการพัฒนาพื้นที่ชุมชนรอบข้าง การเข้าถึงศิลปะของกลุ่มด้อยโอกาส และแรงบันดาลใจทางการศึกษา

4. National Museum of Australia (แคนเบอร์รา)

มีการใช้ SROI และ Social Impact Assessment เพื่อวัด “คุณค่าทางสังคม” ของนิทรรศการและโครงการ outreach

ผลลัพธ์ชี้ให้เห็นว่า การลงทุนในพิพิธภัณฑ์สร้างผลตอบแทนทางสังคมเกินต้นทุน โดยเฉพาะด้านการศึกษาและการสร้างอัตลักษณ์ร่วม

—

🎶 โครงการสร้างพื้นที่ศิลปะและชุมชน

5. Big hART Projects (ออสเตรเลีย)

เป็นโครงการ community arts ที่สร้างพื้นที่การเรียนรู้และการแสดง

SROI แสดงว่า ทุกๆ 1 ดอลลาร์ออสเตรเลียที่ลงทุน สร้างมูลค่าทางสังคมกลับมามากกว่า 3–5 ดอลลาร์ เช่น การลดอาชญากรรม การพัฒนาทักษะเยาวชน

6. The Manchester Museum Transformation (อังกฤษ)

มีการใช้ SROI framework เพื่อวัดผลจากการลงทุนด้านการปรับปรุงอาคารและโครงการ community engagement

ครอบคลุมผลลัพธ์ เช่น การเข้าถึงการเรียนรู้สำหรับครอบครัวรายได้น้อย, การเชื่อมโยงกับโรงเรียน, และการเสริมพลังแก่กลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ

—

👉 จะเห็นว่า SROI ถูกใช้มากใน สหราชอาณาจักร เพราะ Social Value UK ผลักดัน และใน ออสเตรเลีย เพราะภาครัฐสนับสนุน cultural impact assessment
ส่วนใหญ่ผลออกมาแสดงว่า “ศิลปะและวัฒนธรรม” คุ้มค่าเกินการมองในมิติทางเศรษฐกิจเพียงอย่างเดียว